خورشيد براى آن در نظر گرفته شده ، موسع بوده ، و به نسبت زمان خارج از اين محدوده ، مضيق است . « 1 » 13 - ( و مباين بين محارمه من كبير أوعد عليه نيرانه أو صغير أرصد له غفرانه ) امام على عليه السّلام در اين سخن از تقسيم گناهان به دو گونه گناهان كبيره و صغيره مىگويد . در قرآن نيز آمده است : « همانها كه از گناهان و اعمال زشت دورى مىكنند ، جز گناهان صغيره ( كه گاه آلوده آنها مىشوند . ) » « 2 » طبق اين فراز از خطبه ، گناهان كبيره ، آنهايى هستند كه خداوند از آنها بيم داده و مرتكبان آنها را به آتش تهديد كرده است و هر آن چه غير اين است ، گناه صغيره بوده كه خداوند نسبت به آنها ، وعده بخشش و مغفرت داده است . در تأييد اين سخن روايات فراوانى نقل شده است « 3 » و نويسنده « جواهر الكلام » مىگويد : « شكى نيست كه گناهان كوچك از انسان جداناشدنى است . . . و انجام طاعات و پرهيز از گناهان بزرگ كفاره گناهان كوچك انسان است » « 4 » بنابراين نيازى به توبه از گناهان كوچك نيست . با اين حال شايسته نيست كه در ترك اصرار بر گناهان كوچك كوتاهى شود ؛ چه آن كه در حديثى آمده است : « گناه صغيره در صورت اصرار بر تكرار ، صغيره نيست و گناه كبيره در صورت

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر از اين بحث به كتابهاى فقهى و اصولى مراجعه كنيد ؛ از جمله : السرائر : 1 / 273 ؛ جواهر الكلام : 17 / 335 ؛ المستصفى ، غزالى : 55 ؛ قوانين الاصول : 118 ؛ المحصول ، رازى : 1 / 116 ؛ منتهى المطلب : 49 و 107 ؛ الاحكام ، آمدى : 1 / 108 . ( 2 ) . الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ نجم / 53 : 32 . ( 3 ) . نك : مستند الشيعه : 18 / 122 ؛ المسالك ، حلبى : 2 / 402 ؛ العدة : 1 / 359 ؛ تفسير الميزان : 4 / 329 ؛ منهاج الفقاهه : 2 / 10 ؛ مصباح الفقاهه : 1 / 320 . ( 4 ) . جواهر الكلام : 41 / 29 .